W poniedziałek 5 października 2026 roku w Gminie Zarszyn odbyły się obchody 82. rocznicy Bitwy Karpacko-Dukielskiej. To jedno z najkrwawszych starć II wojny światowej, w którym życie straciły tysiące żołnierzy po obu stronach frontu.
Uroczystości w Nowosielcach
Główne ceremonie rozpoczęły się przy pomniku II Czechosłowackiej Brygady Spadochronowej, znajdującym się na terenie Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nowosielcach. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz Polski, Słowacji i Czech, weterani II wojny światowej, rodziny poległych, kombatanci, dyrektorzy szkół, młodzież oraz mieszkańcy Nowosielec i okolicznych miejscowości.
Poczty sztandarowe wystawili:
- Związek Wojewódzki Weteranów i Rezerwistów Wojska Polskiego w Sanoku
- Ochotnicza Straż Pożarna w Nowosielcach
- Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nowosielcach im. II Czechosłowackiej Samodzielnej Brygady Spadochronowej
- Liceum Ogólnokształcące w Rymanowie
Uroczystość otworzyła Anna Pasternak, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Zarszynie, witając zgromadzonych gości. Po odegraniu hymnów Polski, Słowacji i Czech głos zabrała Aneta Woźniak, zastępca wójta Gminy Zarszyn. W swoim wystąpieniu podkreśliła historyczne znaczenie bitwy oraz potrzebę pielęgnowania pamięci o poległych bohaterach.
Wystąpienia gości i asysta honorowa
Do zgromadzonych zwrócili się również zaproszeni goście: Marcela Ivančová, burmistrz miasta Svidník, poseł na Sejm RP Piotr Uruski, Jerzy Borcz, przewodniczący Sejmiku Województwa Podkarpackiego, Dariusz Tracz, zastępca dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie, oraz Zdzisław Futyma, prezes Związku Inwalidów Wojennych w Sanoku. Mówcy akcentowali znaczenie międzynarodowej współpracy w pielęgnowaniu pamięci historycznej i oddali hołd wszystkim, którzy zginęli w walce o wolność.
Asystę honorową i oprawę uroczystości zapewniły klasy mundurowe Liceum Ogólnokształcącego w Rymanowie, działające przy Polskim Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół Rymanów”, pod przewodnictwem Kazimierza Cetnarskiego. Goście ze Słowacji również wystawili wartę podczas ceremonii. Modlitwę za poległych poprowadził ksiądz Henryk Dobosz, proboszcz Parafii Nowosielce.
Hołd na cmentarzach
Po części oficjalnej uczestnicy złożyli kwiaty i znicze pod pomnikiem II Czechosłowackiej Brygady Spadochronowej. Następnie delegacje udały się na Cmentarz Parafialny w Zarszynie, gdzie przy grobie żołnierzy słowackich ksiądz Andrzej Wolanin, proboszcz Parafii Zarszyn, odprawił modlitwę za poległych, a zebrani złożyli wiązanki kwiatów.
Oprawę muzyczną uroczystości zapewnili bracia Stelmach oraz Lena Fydryk. Dalsza część obchodów odbyła się na Cmentarzu Wojennym w Dukli.
Bitwa Karpacko-Dukielska, stoczona jesienią 1944 roku, była jedną z największych operacji wojskowych na terenie Karpat. W walkach brały udział jednostki Armii Czerwonej oraz I Czechosłowackiego Korpusu Armijnego. Operacja dukielska, mimo ogromnych strat, miała istotne znaczenie dla wyzwolenia południowo-wschodniej Polski i Słowacji. Pamięć o tych wydarzeniach jest kultywowana corocznie przez społeczności lokalne oraz przedstawicieli trzech państw.
Źródło: Szkoła Podstawowa im.Kuriera Jana Łożańskiego w Zarszynie
